Tìm hiểu thêm về Tam Cốc - Bích Động

Tam Cốc - Bích Động

Đi thuyền trên sông Ngô Đồng và xuyên qua ba hang

Việc khám phá khu Tam Cốc hoàn toàn dựa vào dòng sông Ngô Đồng uốn lượn dưới chân các khối núi. Khu du lịch, có tên nghĩa đen là « ba hang », được khám phá trên những chiếc thuyền nhỏ bằng tôn hoặc gỗ do người dân xã Văn Lâm chèo. Hành trình chậm rãi này lần lượt đi qua các hang tự nhiên Hang Cả, Hang Hai và Hang Ba, được nước bào mòn xuyên qua lòng núi.

Hang đầu tiên, Hang Cả, dài 127 mét, vòm hang cao 5 mét so với mặt nước, còn hai hang sau ngắn và hẹp hơn. Để đi chuyến thuyền hai tiếng này, khung giờ sáng sớm từ 7 giờ 30 đến 9 giờ 30 hoặc cuối chiều sau 16 giờ là thuận lợi nhất. Vào những giờ này, mặt sông vắng thuyền nhất, nhiệt độ dưới vòm đá vẫn mát và ánh nắng xiên làm nổi bật những nhũ đá treo phía trên dòng nước.

Tam Cốc - Bích Động

Du khách đi thuyền trên sông. Ảnh: TTXVN

Những đổi thay cảnh sắc của thung lũng lúa

Đồng bằng phù sa ven sông Ngô Đồng hoàn toàn dành cho trồng lúa nước, một hoạt động nông nghiệp làm thay đổi diện mạo thung lũng theo chu kỳ. Khác với những vùng đồng bằng khác nơi các thửa ruộng vuông vức và được bờ bê tông bảo vệ, ruộng lúa Tam Cốc ôm sát theo đường viền quanh co của núi đá, không có ranh giới nhân tạo với dòng sông. Người nông dân làm đất và cấy lúa ngay từ trên những chiếc thuyền đáy bằng.

Sự chuyển màu của thung lũng là một chỉ dấu thị giác chính xác về lịch nông vụ miền Bắc Việt Nam. Mùa xuân, những cây mạ non trải đều tạo cho thung lũng một màu xanh non đồng nhất. Thời điểm đáng chú ý nhất là từ cuối tháng Năm đến đầu tháng Sáu, khi lúa chín chuyển vàng óng, tạo thành một dải sáng kẹp giữa những vách núi sẫm màu. Ngắm cảnh từ bờ sông hay trên những mỏm đá cao giúp ta hiểu được sự phụ thuộc lâu đời của cộng đồng địa phương vào nhịp nước của dòng sông.

Tam Cốc - Bích Động

Lễ hội mùa lúa chín. Ảnh: TTXVN

Kiến trúc tâm linh và các tầng chùa Bích Động

Cách bến thuyền Tam Cốc khoảng 2 km về phía nam, quần thể tâm linh Bích Động thể hiện các nguyên lý phong thuỷ truyền thống và kiến trúc Phật giáo hoà vào địa hình. Được lập vào thế kỷ XV trên sườn núi Ngũ Nhạc, nơi đây xưa nay được mệnh danh là « Nam thiên đệ nhị động ». Lối vào các điện thờ đi qua một cây cầu đá bắc qua hồ sen, ranh giới giữa không gian trần tục và không gian linh thiêng.

Cấu trúc chùa trải theo chiều dọc trên ba tầng riêng biệt: chùa Hạ (Hạ), chùa Trung (Trung) tựa vào vách núi và một phần nằm trong hang, và cuối cùng là chùa Thượng (Thượng) gần đỉnh núi. Leo lên bằng những bậc đá đẽo vào đá vôi đòi hỏi sức lực vừa phải nhưng liên tục. Tham quan vào giữa ngày, bạn được nghỉ dưới bóng mát của tán rừng trên núi và có thể tìm hiểu kỹ thuật lắp ghép những bộ khung gỗ ăn khớp thẳng vào các hốc đá.

Tam Cốc - Bích Động

Du khách chụp ảnh check-in trên đỉnh núi. Ảnh: TTXVN

Mùa và những biến đổi khí hậu của vùng karst

Lịch tham quan Ninh Bình do khí hậu cận nhiệt đới với mùa đông mát và khô của miền Bắc Việt Nam quyết định. Giai đoạn từ tháng Hai đến tháng Năm là mùa xuân, nhiệt độ ôn hoà từ 18°C đến 25°C và độ ẩm cao, lý tưởng để ngắm thung lũng bắt đầu phủ xanh. Tháng Sáu là đỉnh cao cảnh sắc với mùa thu hoạch vải và lúa vàng, nhưng cũng là lúc nhiệt độ ban ngày tăng, thường xuyên vượt 32°C.

Mùa mưa, từ tháng Bảy đến tháng Chín, mang đến những cơn mưa dông lớn vào cuối ngày, làm nước sông Ngô Đồng dâng cao và khiến việc vào một số hang khó hơn do khoảng trống dưới vòm hang bị thu hẹp. Cuối cùng, mùa thu, từ tháng Mười đến tháng Mười Một, là lựa chọn thuận lợi với trời quang, tầm nhìn tuyệt vời ra các khối núi và nhiệt độ ổn định, trước khi mùa đông mát hơn và nhiều sương mù đến.

Một không gian được gìn giữ giữa phát triển và bảo tồn

Qua cách quản lý khu Tam Cốc - Bích Động, tỉnh Ninh Bình cho thấy lợi ích của việc duy trì một mô hình khai thác du lịch tôn trọng cấu trúc cảnh quan và nông nghiệp vốn có. Từ những lối đi tối dưới vòm đá vôi đến dãy chùa nối nhau bên sườn núi, khám phá vùng đất này mang lại những điểm mốc địa lý và kỹ thuật chính xác, làm nổi bật sự hài hoà chức năng giữa địa chất miền Bắc và truyền thống nhà nông của vùng đồng bằng.

Ảnh: TTXVN