Năm điểm đến tiêu biểu khi đến Sa Pa
1. Thung lũng Mường Hoa (Thung lũng Mường Hoa): kiệt tác ruộng bậc thang và ký ức của những tảng đá

Ảnh: ST
Uốn lượn hàng cây số dưới chân sườn đông khối núi Hoàng Liên Sơn, thung lũng Mường Hoa là một trong những cảnh quan ngoạn mục và thơ mộng nhất Đông Nam Á. Được đồng bào Mông, Dao đỏ và Giáy tạo nên bằng công sức lao động phi thường qua nhiều thế hệ, thung lũng hiện ra như một khán đài khổng lồ của ruộng bậc thang ôm sát đường cong tự nhiên của núi một cách tỉ mỉ. Được tưới bởi dòng suối Hoa trong lành - uốn lượn như dải lụa bạc giữa thung lũng -, những bậc ruộng thay áo theo mùa: những tấm gương nước lấp lánh in bóng trời vào mùa xuân, tấm thảm xanh thẫm vào mùa hè, rồi biển lúa vàng óng ả vào mùa gặt mùa thu. Ngoài vẻ đẹp cảnh quan, giữa thung lũng còn có bãi đá cổ Sa Pa (Bãi đá cổ). Trải rộng gần 8 km² giữa các bản Hầu Thào và Tả Van, khu di tích khảo cổ này có hơn 200 tảng đá granit khắc những hình vẽ bí ẩn - hình bản đồ, hình người, họa tiết hình học và chữ cổ - mà nguồn gốc và ý nghĩa vẫn khiến các nhà nghiên cứu trên thế giới tò mò.
-
Lời khuyên: Để đắm mình trọn vẹn trong đời sống nông thôn, hãy đi bộ theo những lối mòn trên sườn đồi nối các bản Lao Chải và Tả Van. Nên đi giày chống trơn vì đất đỏ trên đường mòn rất trơn sau sương sớm. Đừng ngại dừng chân ở một ngôi nhà truyền thống để trò chuyện với người dân bên chén trà nóng.
-
Địa chỉ: Thung lũng Mường Hoa, xã Hầu Thào, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai (cách trung tâm khoảng 10 km về phía đông nam).
2. Đỉnh Fansipan (Đỉnh Fansipan): chinh phục nóc nhà huyền thoại của Đông Dương

Ảnh: Nguyễn Huy Minh
Vươn cao 3 143 mét trên biển mây, Fansipan là đỉnh núi cao nhất của Việt Nam, Lào và Campuchia, nên được vinh danh là « Nóc nhà Đông Dương ». Xưa kia chỉ dành cho những nhà leo núi dày dạn sẵn sàng vượt ba ngày gian khổ qua rừng rậm và sống núi dốc đứng, nay việc chinh phục đỉnh núi huyền thoại được thực hiện bằng hệ thống cáp treo ba dây thuộc hàng ấn tượng nhất thế giới, vượt độ chênh hơn 1 400 mét trong khoảng hai mươi phút. Trên đường lên, cabin kính mở ra toàn cảnh ngoạn mục những vực rừng của vườn quốc gia Hoàng Liên và thung lũng mênh mông. Tới ga trên cùng, du khách bước vào một thế giới huyền bí như chốn trời mây: quần thể tâm linh Phật giáo rộng lớn trải dọc vách núi, gồm cổng tam quan đồ sộ, những ngôi chùa gỗ quý xây theo kiến trúc chùa thế kỷ XV, bia đá và cầu thang 600 bậc dẫn lên đỉnh cao nhất. Trên cùng là tượng Phật Thích Ca bằng đồng cao 31 mét, ngồi thiền trên tòa sen hướng ra bầu trời bao la.
-
Lời khuyên: Do độ cao và gió núi, nhiệt độ thấp hơn hẳn dưới thị trấn (có thể dưới 0 °C vào mùa đông). Nhất định phải mang áo ấm chắn gió, găng tay và mũ len. Hãy đi chậm để làm quen với không khí loãng hơn và nên lên vào giữa ngày để có nhiều cơ hội thấy rõ biển mây.
-
Địa chỉ: Khối núi Hoàng Liên Sơn, xã San Sả Hồ, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
3. Bản Tả Phìn (Bản Tả Phìn): trải nghiệm chân thực ở xứ sở người Dao đỏ

Ảnh: Nguyễn Chí Nam
Nằm trong một thung lũng xanh yên bình bao quanh bởi những đỉnh núi đá cao, cách trung tâm khoảng mười hai cây số, bản Tả Phìn là vùng đất lâu đời của người Dao đỏ (Dao đỏ). Ngay từ đầu bản, mắt du khách bị cuốn hút bởi sự tương phản rực rỡ giữa màu xanh non của cây cỏ và trang phục truyền thống phụ nữ mặc hằng ngày: áo và quần vải chàm thêu tinh xảo họa tiết hình học bằng chỉ đỏ tươi, cùng khăn đội đầu đỏ thắm đính đồng bạc. Bản giữ nguyên lối sống cộng đồng, nghi lễ cúng bái và những bí quyết truyền đời, nhất là dệt thổ cẩm và chữa bệnh bằng cây thuốc. Tả Phìn nổi tiếng thế giới với truyền thống tắm lá thuốc của người Dao đỏ (Tắm lá thuốc Dao đỏ). Pha chế theo bài thuốc gia truyền mẹ truyền con, nước tắm kết hợp từ mười đến gần bốn mươi loại lá, vỏ và rễ cây rừng hái sâu trong rừng già. Được đun trong những chảo lớn rồi đổ vào bồn gỗ pơ-mu tròn, nước thuốc màu nâu thơm này nổi tiếng giúp giảm đau nhức xương khớp, xua tan mệt mỏi sau những chặng đi bộ và mang lại cảm giác thư thái sâu.
-
Lời khuyên: Đừng bỏ lỡ tắm lá thuốc ngay tại nhà dân sau một ngày khám phá, rồi thưởng thức trà địa phương. Hãy ghé thăm cả hang Tả Phìn (Hang Tả Phìn) gần bản, nơi những hành lang ngầm có nhũ đá hình thù kỳ bí ấn tượng.
-
Địa chỉ: Xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai (cách trung tâm khoảng 12 km về phía đông bắc).
4. Đèo Ô Quy Hồ và Cổng Trời (Cổng Trời): những độ cao chóng mặt của vùng Thượng du Bắc Bộ

Ảnh: Lam Linh
Bám theo vách đá dãy Hoàng Liên Sơn gần 50 km dọc quốc lộ 4D, đèo Ô Quy Hồ là con đèo dài nhất và cao nhất trong « tứ đại đỉnh đèo » huyền thoại miền Bắc (Tứ đại đỉnh đèo). Uốn lượn ở độ cao hơn 2 000 mét, con đường ngoạn mục này men theo những vực sâu thăm thẳm và mở ra tầm nhìn ấn tượng về những vách đá granit của Fansipan. Điểm cao nhất của đèo được người dân gọi đầy thi vị là « Cổng Trời » (Cổng Trời). Tại đây, tầm mắt bao quát một không gian hoang sơ mênh mông, nơi những khúc cua của con đường như những vệt vàng mảnh vẽ trên núi. Đèo Ô Quy Hồ còn là ranh giới địa lý và khí hậu thú vị: chia khí hậu ẩm, nhiều sương, mát mẻ của Lào Cai với khí hậu nóng, khô, nhiều nắng của Lai Châu. Không hiếm khi qua đèo trong mưa xối xả rồi chỉ vài trăm mét sau đã thấy trời xanh rực rỡ, nhìn xuống biển mây trắng cuộn trào trên các thung lũng như những con sóng lặng lẽ.
-
Lời khuyên: Đây là một trong những điểm ngắm hoàng hôn nổi tiếng nhất vùng. Hãy lên đỉnh đèo khoảng 16 giờ 30 để chọn chỗ trên các sân ngắm cảnh. Khi mặt trời xuống thấp, ánh vàng nhuộm rực những sống núi và tô mây thành sắc vàng tím, tạo nên khung cảnh khó quên để chụp ảnh.
-
Địa chỉ: Quốc lộ 4D, đèo Ô Quy Hồ, ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu (cách trung tâm Sa Pa khoảng 18 km).
5. Nhà thờ Đá Sa Pa (Nhà thờ Đá Sa Pa): dấu ấn thời Pháp và trái tim của thị trấn
Sừng sững giữa thị trấn, trước một quảng trường lát đá rộng, Nhà thờ Đức Mẹ Mân Côi - thường gọi là Nhà thờ Đá (Nhà thờ Đá) - là biểu tượng kiến trúc và lịch sử rõ nét nhất của quá khứ thuộc địa của thị trấn nghỉ mát. Được người Pháp xây dựng năm 1895, nhà thờ được hình dung là trung tâm tinh thần và đô thị của thị trấn mới hình thành. Công trình gây ấn tượng bởi sự giản dị và thanh lịch của phong cách gô-tích La Mã: toàn bộ kết cấu là những khối đá đẽo được gắn kết bằng vữa truyền thống gồm vôi, cát và mật mía. Mặt tiền nổi bật với tháp chuông vuông cao 20 mét, trong có quả chuông đồng đúc năm 1932 mà tiếng vẫn vang xa nhiều cây số trong thung lũng. Bên trong, gian giữa có vòm được trang trí bằng kính màu vẽ cảnh tôn giáo, lọc ánh sáng dịu nhẹ của núi rừng. Nằm trên quảng trường trung tâm nơi mọi con phố đổ về, sân nhà thờ vẫn là nơi tụ họp ưa thích của người dân và đồng bào các dân tộc từ những bản xung quanh, đến để gặp gỡ, bán đồ thủ công hay tổ chức lễ hội truyền thống.
-
Lời khuyên: Tối thứ Bảy, quảng trường trước nhà thờ sôi động đặc biệt với phiên chợ đêm truyền thống. Đây là lúc lý tưởng để ngắm thổ cẩm vùng cao, nghe tiếng sáo trúc của các chàng trai Mông và thưởng thức đồ nướng bán ở các sạp lưu động trong không khí se lạnh buổi tối.
-
Địa chỉ: Trung tâm Sa Pa (trước quảng trường trung tâm), thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
Đặc sản ẩm thực Sa Pa: 4 món không thể bỏ qua của vùng núi
1. Thắng cố (ngựa nấu với thảo mộc núi rừng)
Món ăn truyền thống tiêu biểu của người Mông, thắng cố là món hầm trong chảo gang lớn gồm thịt và nội tạng ngựa (hoặc trâu) nêm mười hai vị gia vị rừng truyền thống, trong đó có thảo quả, quế rừng, hoa hồi và hạt dổi. Ăn nóng hổi trong các phiên chợ phiên Chủ nhật, món ăn mộc mạc đậm vị này thường được chia nhau bên chén rượu ngô địa phương.
2. Lẩu cá hồi và cá tầm Sa Pa
Nhờ nguồn nước mát lành từ đỉnh Fansipan đổ xuống, Sa Pa đã chuyên nuôi cá tầm và cá hồi nước ngọt. Nấu thành lẩu, thịt cá chắc mà béo được nhúng trong nước dùng chua nhẹ thơm mùi cà chua, gừng, hành lá và măng đắng, ăn kèm rất nhiều rau rừng hái trên núi cao.
3. Đồ nướng buổi tối
Khi đêm xuống, cái lạnh và sương mù tràn vào phố, những sạp đồ nướng ngoài trời trở thành trái tim của thị trấn. Trên những bếp than hoa nhỏ, người ta nướng đủ loại xiên: bò cuốn lá cải mèo (cải mèo), lợn đen tẩm ướp, nấm cuốn thịt ba chỉ, ngô và khoai lang nướng, tất cả rắc ớt khô hun khói.
4. Lợn cắp nách quay
Đây là giống lợn nhỏ được đồng bào dân tộc thả rông hoàn toàn trên đồi. Chỉ ăn cây cỏ rừng và ngô, thịt lợn rất mềm, mọng nước và ít mỡ. Được quay nguyên con trên than hoa với lớp da giòn vàng óng nhờ mật mía và thơm lá mắc mật, thịt được chấm muối chẳm chéo (muối chẳm chéo) thơm cay.
Khi nào nên đi Sa Pa?
Nằm ở độ cao hơn 1 500 mét, Sa Pa có khí hậu ôn đới núi cao độc đáo ở Việt Nam với bốn mùa rõ rệt:
-
Mùa xuân (tháng Ba đến tháng Năm): Thiên nhiên bừng tỉnh với hoa đào, hoa mận và lan rừng nở rộ. Khí hậu ôn hòa, khô ráo, nhiều nắng, lý tưởng để đi bộ qua các bản.
-
Mùa hè và mùa nước đổ (tháng Sáu đến tháng Tám): Đây là mùa mưa, cũng là lúc ruộng được đổ nước (mùa nước đổ) phản chiếu bầu trời như những tấm gương khổng lồ, rồi chuyển xanh mướt. Nhiệt độ dễ chịu (20 °C đến 25 °C), là nơi trốn nóng hoàn hảo khỏi cái nóng đồng bằng.
-
Mùa thu và mùa lúa chín (tháng Chín đến tháng Mười): Thời điểm được ưa chuộng nhất trong năm. Ruộng bậc thang khoác màu vàng óng ngay trước mùa gặt. Trời quang, không khí mát và tầm nhìn rõ đảm bảo những khung cảnh tuyệt đẹp.
-
Mùa đông (tháng Mười Một đến tháng Hai): Thị trấn chìm trong sương mù huyền ảo và trời trở lạnh (có khi gần 0 °C, hiếm hoi có tuyết trên đỉnh núi). Đây là mùa lý tưởng để thưởng thức lẩu nóng và ngồi bên bếp lửa.
Một chặng không thể bỏ qua ở vùng cao phía Bắc
Dễ dàng đến từ Hà Nội bằng đường cao tốc hoặc tàu đêm tới Lào Cai, Sa Pa là cửa ngõ uy nghi vào vùng Tây Bắc Việt Nam. Giữa những thung lũng tạc nên ngoạn mục, sự hiếu khách nồng hậu của đồng bào các dân tộc và nền ẩm thực vùng núi phong phú, thị trấn sương mù mang đến một chuyến đi ngoài thời gian giữa lòng Đông Dương hoang sơ.