Tìm hiểu thêm về Ẩm thực Trà Vinh: Top 10 đặc sản giao thoa văn hóa

1. Bún nước lèo: linh hồn giao thoa của vùng đất

Giới thiệu & nguyên liệu

“Đại sứ” không thể chối cãi của ẩm thực địa phương, bún nước lèo là sự hòa quyện hoàn hảo giữa truyền thống ẩm thực Khmer và Kinh. Tô bún nổi bật với phần ăn kèm đầy đặn: heo quay da giòn (heo quay), thịt cá lóc gỡ sợi, tôm tươi bóc vỏ và chả cá viên nhỏ.

Bún nước lèo: linh hồn giao thoa của vùng đất
Ảnh: Fox

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Bí quyết lớn nhất của bún nước lèo nằm ở nồi nước dùng thơm. Nền nước dùng được nấu bằng cách hòa mắm cá Khmer (prahok hay mắm bò hóc) vào nước dùng trong, lọc kỹ cho hết xương. Để khử mùi và tạo hương thơm dịu khó sánh, người nấu thêm ngải bún tươi (củ ngải bún) giã và sả đập dập. Món ăn dọn thật nóng, kèm cả rổ rau sống: rau muống bào, bắp chuối, giá và hẹ, thêm chút nước chanh và ớt giã.

  • Ăn ở đâu:

    • Bún Nước Lèo Sáu Trọng - 86 Đồng Khởi, Phường 6, TP Trà Vinh.

    • Bún Nước Lèo Cô Lập - đường Phạm Hồng Thái, Phường 2, TP Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 30.000 - 50.000 đồng một tô.

2. Bánh tét Trà Cuôn: kiệt tác từ nếp

Giới thiệu & nguyên liệu

Từ làng nghề Trà Cuôn (huyện Cầu Ngang), chiếc bánh đòn truyền thống này nổi tiếng khắp miền Nam. Bánh tét Trà Cuôn gây ấn tượng ngay khi cắt nhờ phần ruột nhiều màu: nếp nhuộm xanh tự nhiên (bằng lá dứa) hoặc tím (bằng lá cẩm), bọc lấy phần nhân đầy đặn gồm đậu xanh bùi, mỡ heo ướp, lòng đỏ trứng vịt muối và đôi khi tôm khô.

Bánh tét Trà Cuôn: kiệt tác từ nếp
Ảnh: Trí Dương

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Làm bánh đòi hỏi sự cẩn thận tuyệt đối: nếp ngon được vo sạch rồi ngâm nước lá thơm trước khi nêm nếm. Bánh được gói trong lá chuối tươi lớn, buộc lạt thật khéo để nước không thấm vào. Sau đó bánh được luộc trong nồi lớn hơn mười giờ. Khi ăn, nếp dẻo vừa mà không dính, mỡ heo tan thấm vào đậu xanh và trứng muối, béo ngậy quyến rũ.

  • Mua ở đâu:

    • Bánh Tét Trà Cuôn Hai Lý - quốc lộ 53, xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang.

    • Các sạp bánh ở chợ Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 50.000 - 90.000 đồng một đòn (tùy trọng lượng và nhân).

3. Bún xông (bún suông): món bún tôm tinh tế

Giới thiệu & nguyên liệu

Ngày trước chỉ nấu vào dịp lễ lớn, bún suông (còn gọi là bún xông) hấp dẫn nhờ phần ăn kèm độc đáo: những thỏi chả dài như con sùng, làm từ tôm nước lợ tươi giã với tỏi, tiêu và chút lòng trắng trứng cho chắc.

Bún xông (bún suông): món bún tôm tinh tế
Ảnh: Bùi Thủy

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Khác các món bún nước miền Tây, nước dùng bún suông hơi sánh và có màu hổ phách. Nước dùng ninh từ xương heo, thêm tương hột (tương hột) xay và chút me, tạo sự cân bằng tinh tế giữa ngọt, mặn và chua. Những thỏi chả tôm được nặn thẳng vào nồi nước dùng sôi đến khi nổi lên màu cam tươi. Tô bún dọn kèm bún, thịt ba chỉ và đĩa rau muống, giá.

  • Ăn ở đâu:

    • Bún Suông Cô Nhàn - 50 Điện Biên Phủ, Phường 2, TP Trà Vinh.

    • Quán Bún Suông Hủ Tiếu 157 - đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 35.000 - 60.000 đồng một tô.

4. Chù ụ rang me: báu vật ít người biết của vùng biển

Giới thiệu & nguyên liệu

Thuộc họ cua rừng ngập mặn, chù ụ chỉ sống ở bãi bùn và rừng đước ven biển Ba Động (huyện Duyên Hải). Nhỏ con nhưng càng chắc, loài giáp xác này có mai dày và thịt chắc, ngọt vị biển đặc biệt.

Chù ụ nướng.
Ảnh: Hoài Vũ

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Dù có thể nướng than hay hấp bia, món nổi tiếng nhất vẫn là chù ụ rang me. Chù ụ còn sống được làm sạch, chiên nhanh trong dầu sôi cho mai giòn, rồi đảo với nước sốt me cô đặc, đường thốt nốt, nước mắm và ớt giã. Món ăn là sự bùng nổ hương vị: mai giòn quyện vị chua cay của sốt và vị ngọt biển của thịt.

  • Ăn ở đâu:

    • Các nhà hàng hải sản khu du lịch Ba Động - huyện Duyên Hải.

    • Quán Hải Sản Duyên Hải - thị xã Duyên Hải.

  • Giá tham khảo: 120.000 - 200.000 đồng một đĩa.

5. Cháo xói (cháo lòng bánh hỏi) Cầu Kè: sự kết hợp sáng tạo của kết cấu

Giới thiệu & nguyên liệu

Món điểm tâm rất được ưa chuộng ở huyện Cầu Kè, cháo xói làm mới món cháo lòng (cháo lòng) truyền thống bằng cách ăn kèm bánh hỏi (những tấm bún sợi mảnh đan như ren). Món ăn gồm tô cháo gạo rang nóng, đĩa lòng heo làm sạch kỹ (tim, gan, lưỡi, ruột, dồi huyết) và những vắt bánh hỏi rưới mỡ hành.

Cháo lòng
Cháo lòng. Ảnh: Media Dũng

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Cái ngon của món nằm ở độ tươi tuyệt đối của lòng và cách nấu cháo. Gạo được rang vàng trước rồi nấu trong nước luộc lòng, cho cháo thơm mùi hạt rang và lỏng vừa. Khi ăn, xen kẽ một muỗng cháo nóng với một miếng bánh hỏi kèm lòng giòn chấm nước mắm chua ngọt thêm ớt tươi và gừng bào.

  • Ăn ở đâu:

    • Các quán ở chợ Cầu Kè - thị trấn Cầu Kè, huyện Cầu Kè.

    • Quán Cháo Lòng Cầu Kè - tỉnh lộ 911, huyện Cầu Kè.

  • Giá tham khảo: 25.000 - 45.000 đồng một phần đầy đủ.

6. Củ cải muối (xá bấu): gia vị lâu đời gốc Hoa

Giới thiệu & nguyên liệu

Kế thừa từ cộng đồng người Hoa Triều Châu ở vùng Cầu Ngang, xá bấu (củ cải trắng muối) là món muối chua trữ lâu tiêu biểu của địa phương. Làm từ củ cải trắng lớn trồng trên đất cát ven biển, xá bấu có màu hổ phách, giòn và thơm mùi lên men đặc trưng.

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Quy trình làm kéo dài nhiều tuần: củ cải được rửa, khứa rồi ướp thật nhiều muối biển, phơi dưới nắng gắt nhiều ngày cho héo bớt nước. Sau đó trộn với đường, chút rượu và gia vị rồi cho vào hũ đậy kín. Xá bấu được thái nhỏ xào tỏi ăn với cháo trắng (cháo trắng), hoặc kho chung với thịt heo hay cá.

  • Mua ở đâu:

    • Các cơ sở làm Xá Bấu Trà Cầu - xã Thuận Hòa, huyện Cầu Ngang.

    • Các cửa hàng đặc sản ở chợ Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 30.000 - 60.000 đồng một gói 500 g.

7. Dừa sáp Cầu Kè: “kim cương” béo ngậy của vườn dừa

Giới thiệu & nguyên liệu

Là một loài cây đặc biệt và đặc sản độc nhất Việt Nam, dừa sáp gần như chỉ trồng ở huyện Cầu Kè. Do đột biến gen tự nhiên, cơm dừa không cứng mà rất dày, mềm dẻo như thạch, còn nước dừa sánh đặc.

dừa sáp dầm
Ảnh: Điện Máy Xanh

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Khác dừa thường, dừa sáp không uống nước trực tiếp. Người ta nạo cơm dừa sáp làm sinh tố (sinh tố) xay với đá bào, sữa đặc và chút nước đường, hoặc ăn trực tiếp rắc đậu phộng rang và trái cây tươi. Trong miệng, dừa sáp béo mịn, đậm và tan chảy, gợi nhớ kem thủ công với hương thơm quyến rũ.

  • Mua ở đâu:

    • Các vườn Dừa Sáp Cầu Kè - xã Hòa Tân, huyện Cầu Kè.

    • Các cửa hàng chuyên doanh dọc đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 150.000 - 250.000 đồng một trái (tùy độ “sáp”).

8. Bánh ống Khmer: món ngọt xưa thơm mùi lá dứa

Giới thiệu & nguyên liệu

Món bánh dân dã gắn liền với các lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer (như Oóc Om Bóc), bánh ống mang tên chiếc khuôn hình ống bằng tre hoặc kim loại dùng để hấp bánh. Bánh làm từ nguyên liệu quê đơn giản: bột nếp, dừa nạo tươi, nước lá dứa cho màu xanh và chút đường thốt nốt.

Đặc sản bánh cốm ống của đồng bào Khmer - Ảnh 10.
Ảnh: Trí Trần

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Hỗn hợp bột và dừa ẩm được nén nhẹ vào ống kim loại có que xuyên giữa. Ống được đặt lên miệng nồi nước sôi. Chưa đầy hai phút, nhờ hơi nước, bánh đã chín. Người bán dỡ ống bánh nóng hổi lên lá chuối, rắc mè rang và dừa sợi tươi. Ăn nóng, bánh ống mềm, thơm và ngọt dịu.

  • Ăn ở đâu:

    • Các xe bánh quanh chùa Âng và ao Bà Om - Phường 8, TP Trà Vinh.

    • Chợ đêm Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 10.000 - 15.000 đồng một cái.

9. Bánh canh Bến Có: truyền thống gia đình ở một điểm dừng chân nổi tiếng

Giới thiệu & nguyên liệu

Nằm dưới chân cầu Bến Có (xã Phương Thạnh, huyện Càng Long), món bánh canh sợi to này đã thành điểm dừng chân ẩm thực không thể bỏ qua trên quốc lộ 53. Bánh canh Bến Có nổi bật với sợi bánh làm 100% từ bột gạo nguyên chất, trắng đẹp, mềm dai mà không phụ gia.

Món bánh canh có bà tổ nghề ở Trảng Bàng
Ảnh: Hải An

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Tiếng tăm của bánh canh Bến Có đến từ phần ăn đầy đặn và nước dùng trong. Xương heo được ninh lâu lửa nhỏ để lấy vị ngọt tự nhiên, vớt sạch mỡ. Mỗi tô có rất nhiều lòng heo tươi (gan, tim, lưỡi, cật), sườn mềm và thịt xé. Chan nước dùng nóng, rắc hành phi giòn, tiêu đen và hẹ, ăn kèm chén nước mắm nguyên chất và ớt hiểm.

  • Ăn ở đâu:

    • Quán Bánh Canh Bến Có gốc - quốc lộ 53, xã Phương Thạnh, huyện Càng Long.

  • Giá tham khảo: 40.000 - 65.000 đồng một tô.

10. Nước mắm rươi: báu vật màu hổ phách của mùa rươi vùng nước lợ

Giới thiệu & nguyên liệu

Làm ở các vùng cửa sông huyện Duyên Hải và Cầu Ngang, nước mắm rươi là loại nước mắm đặc biệt lên men từ con rươi (rươi), loài giun biển xuất hiện hàng triệu con vào những đợt triều cường mùa thu.

Nước mắm rươi: báu vật màu hổ phách của mùa rươi vùng nước lợ
Ảnh: Fox

Bí quyết chế biến & thưởng thức

Rươi vừa vớt được trộn với muối hột theo tỷ lệ truyền đời, rồi cho vào chum sành bịt kín, phơi nắng nhiều tháng. Nước mắm thu được có màu hổ phách sẫm, hơi sánh và đậm vị umami khó sánh, dịu và ít gắt hơn nước mắm cá thường. Nước mắm rươi là nước chấm “tiến vua” cho cá hấp, thịt luộc hay chỉ đơn giản chan với chén cơm trắng nóng.

  • Mua ở đâu:

    • Các hợp tác xã làm Nước Mắm Rươi Long Toàn - huyện Duyên Hải.

    • Các cửa hàng đặc sản ở TP Trà Vinh.

  • Giá tham khảo: 80.000 - 150.000 đồng một chai (500 ml).