Vịnh Hạ Long

Nằm giữa vịnh Bắc Bộ, thuộc tỉnh Quảng Ninh, vịnh Hạ Long - Di sản Thế giới UNESCO và là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới - là một trong những cảnh quan biển karst ngoạn mục và tiêu biểu nhất hành tinh. Là kết quả của hơn 500 triệu năm tiến hóa địa chất dưới tác động tổng hợp của vận động kiến tạo, biển thoái và xâm thực của nước mưa, vịnh trải rộng hơn 1 500 km² với gần 2 000 đảo đá vôi lớn nhỏ có hình dáng kỳ thú, vươn lên uy nghi giữa làn nước xanh ngọc. Là vùng đất của truyền thuyết, nơi theo dân gian, rồng thần từ trời giáng xuống nhả châu ngọc để dựng thành lũy chống giặc ngoại xâm từ biển, vịnh Hạ Long mang đến một hành trình thi vị và huyền bí, nơi đá, nước và trời hòa quyện trong một bản hòa ca địa chất có một không hai.

Bốn điểm tham quan tiêu biểu khi đến Hạ Long

1. Hang Sửng Sốt kỳ vĩ

Hang Sửng Sốt
Hang Sửng Sốt. Ảnh: Quang Nguyen Vinh

Được xem là hang rộng nhất, phức tạp và ấn tượng nhất trong tất cả các hang động của vịnh, hang Sửng Sốt nằm giữa đảo Bồ Hòn, trong vùng lõi được UNESCO bảo vệ. Được các nhà thám hiểm Pháp phát hiện đầu thế kỷ XX và đặt tên là « hang Kỳ Quan », hang có tên tiếng Việt từ sự sửng sốt của du khách khi chứng kiến những khoang ngầm rộng mênh mông. Hành trình bắt đầu ngay từ bến thuyền, nơi phải leo hàng trăm bậc đá đẽo dọc vách núi, rợp bóng cây nhiệt đới với lan rừng và những cây đa bám vào đá.

Cửa hang mở ra một khoang thứ nhất uy nghi như một nhà hát thiên nhiên rộng lớn: trần hang lỗ chỗ, được tạo hình bởi nước thấm qua hàng thế kỷ, gợi mái vòm một nhà thờ gô-tích được chiếu sáng bởi những giếng trời tự nhiên. Một hành lang đá hẹp dẫn tới khoang thứ hai, một không gian khổng lồ rộng hơn 10 000 m², đủ chứa hàng nghìn người. Lối đi bằng cầu gỗ giúp du khách dạo bước an toàn giữa một khu rừng đá thực sự: những rèm đá vôi lớn như đóng băng dòng nước, những cột thạch nhũ khổng lồ cao hơn mười mét, cùng những khối đá mang hình thù con vật kỳ lạ (rùa thiêng, rồng, voi ma mút). Hệ thống chiếu sáng nghệ thuật dịu nhẹ làm nổi bật màu sắc tự nhiên của đá - từ trắng pha lê đến nâu đất - tạo nên khung cảnh huyền ảo hiếm có. Ra khỏi hang, một vọng cảnh treo trên mặt biển mở ra toàn cảnh tuyệt đẹp vịnh Bồ Hòn và những đoàn thuyền neo đậu.

  • Lời khuyên: Hãy lên thuyền thật sớm, khoảng 7 giờ 30 sáng, hoặc cuối chiều khoảng 16 giờ để tránh đông khách đi tour trong ngày từ Hà Nội. Nên đi giày kín mũi, chống trơn vì bậc đá có thể ẩm ướt.

  • Địa chỉ: Đảo Bồ Hòn, vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh (chỉ đến được bằng đường biển từ cảng Tuần Châu hoặc Hạ Long).

2. Đỉnh đảo Ti Tốp với tầm nhìn toàn cảnh

Đỉnh đảo Ti Tốp với tầm nhìn toàn cảnh
Ảnh: Hugo Guillemard

Được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên năm 1962 để vinh danh nhà du hành vũ trụ Liên Xô Gherman Titov trong chuyến thăm vịnh cùng nhau, hòn đảo đá nhỏ hình kim tự tháp này đã trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của Hạ Long. Khác với phần lớn đảo đá trong vùng có vách dựng đứng không thể tiếp cận, Ti Tốp có hai điểm hấp dẫn độc đáo: một bãi cát trắng tự nhiên nước trong vắt dưới chân núi, và một vọng cảnh trên đỉnh mang lại có lẽ là tầm nhìn 360 độ đẹp nhất ra toàn bộ quần đảo.

Chuyến tham quan bắt đầu trên bãi cát mịn và mềm, luôn được thủy triều làm sạch tự nhiên. Tắm biển ở đây rất dễ chịu nhờ nước lặng và nông, được các vách núi xung quanh che chắn gió lớn. Với những ai tìm kiếm khung cảnh hùng vĩ, thử thách thực sự là leo lên đỉnh Ti Tốp: một cầu thang dốc hơn 400 bậc đá uốn lượn qua những bụi cây và cây thông bám trên đá. Dọc đường lên có nhiều điểm quan sát để dừng chân ngắm cảnh dần mở rộng. Trên đỉnh, từ chòi gỗ hai tầng, khung cảnh đẹp đến nghẹt thở: tầm mắt bao quát một đại dương xanh ngọc điểm xuyết hàng trăm đảo đá trải dài tới tận chân trời. Đây là nơi lý tưởng để ngắm sự tương phản giữa đá sẫm, cây xanh, biển ngọc lam và dáng thanh mảnh của những chiếc thuyền gỗ truyền thống xa xa.

  • Lời khuyên: Leo núi dưới nắng nhiệt đới khá mệt: hãy mang theo nước, mũ và leo vào cuối chiều để ngắm ánh vàng hoàng hôn trên những khối đá.

  • Địa chỉ: Vịnh Hạ Long, cách cảng tàu du lịch Tuần Châu khoảng 7 đến 8 km về phía đông nam, tỉnh Quảng Ninh.

3. Làng chài Cửa Vạn và văn hóa biển

Làng chài Cửa Vạn và văn hóa biển
Ảnh: Quang Nguyen Vinh

Nằm trong một vùng nước lặng, được bao bọc hoàn toàn bởi những vách đá vôi cao che chắn bão gió ngoài khơi, Cửa Vạn từng là làng chài nổi lâu đời và lớn nhất vịnh Bắc Bộ. Qua nhiều thế kỷ, các thế hệ ngư dân đã tạo dựng nơi đây một nếp sống hoàn toàn hướng ra biển, xây nên một ngôi làng nổi thực sự với những ngôi nhà gỗ sặc sỡ đặt trên bè tre và thùng phuy neo xuống đáy biển. Các gia đình sống tự cung tự cấp, chỉ đi lại bằng thuyền chèo, nuôi cá lồng và cho con học ở một trường học nổi giữa vịnh.

Ngày nay, để bảo vệ hệ sinh thái mong manh của vịnh Hạ Long và bảo đảm việc học hành, chăm sóc sức khỏe, phần lớn cư dân đã được tái định cư lên bờ. Tuy vậy, khu làng được gìn giữ cẩn thận và trở thành một bảo tàng sống về văn hóa biển ven bờ. Khi đến nơi, sự tĩnh lặng của vũng nước kín gió tương phản hẳn với sự nhộn nhịp của các tuyến tàu lớn. Du khách khám phá làng mà không cần động cơ: ngồi trên những chiếc thúng chai (thúng chai) do các chị em trong làng khéo léo chèo, hoặc thuê kayak tự chèo. Lướt bên những ngôi nhà bè, du khách được ngắm ngư cụ truyền thống, các trại nuôi trai ngọc, và tham quan trung tâm văn hóa trưng bày công cụ xưa, ảnh tư liệu và mô hình thuyền. Hành trình tiếp tục vào những lạch đá nhỏ gần đó, qua những vòm đá tự nhiên do biển khoét và dưới chân vách núi phủ cây hoang dã.

  • Lời khuyên: Hãy dành thời gian trò chuyện với người chèo thuyền để hiểu câu chuyện thú vị của những gia đình ngư dân. Đừng ngần ngại chọn kayak để len vào những vũng nhỏ hẹp mà thuyền đông người không vào được.

  • Địa chỉ: Phường Hùng Thắng, phía nam vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

4. Hồ bí mật trong hang Luồn

Hồ bí mật trong hang Luồn
Ảnh: Quang Nguyen Vinh

Nằm ở bờ bắc đảo Bồ Hòn, cách hang Sửng Sốt chưa đầy một cây số, hang Luồn (Hang Luồn) là một trong những ví dụ tiêu biểu nhất về hố sụt biển hay hồ karst khép kín của vịnh Hạ Long. Nhìn từ trên cao, ngọn núi giống một vòng đá khổng lồ đặt trên mặt biển, ôm trọn bên trong một hồ nước lợ hoàn toàn tách biệt với đại dương, chỉ vào được qua một cửa hang tự nhiên ngang mặt nước.

Bản thân hang là một đường hầm nước có vòm, chỉ dài 60 mét, rộng 4 mét, trần cao từ 2,5 đến 4 mét tùy mức thủy triều. Để qua khe đá này, thuyền máy bị cấm tuyệt đối: du khách đi trong yên lặng trên những chiếc thuyền nan nhỏ hoặc kayak. Khi tiến vào dưới vòm tối có thạch nhũ và vỏ sò hóa thạch bám trên đá, ta có cảm giác huyền bí như bước vào một thế giới bị lãng quên. Ra khỏi hầm, khung cảnh mở ra một hồ nước tròn trịa, tĩnh lặng tuyệt đối, bao quanh là những vách đá dựng đứng vươn lên trời. Vách đá phủ kín rừng rậm, nơi lan rừng, sung đá và dương xỉ cổ sinh sôi. Hệ sinh thái nguyên vẹn này là nơi trú ngụ của một đàn khỉ vàng lớn. Không hiếm khi thấy chúng chuyền cành dọc vách đá hay xuống tận mép nước quan sát du khách. Đây là một trong những điểm thi vị và hoang sơ nhất của vịnh, lý tưởng để thư thả trôi theo dòng nước.

  • Lời khuyên: Việc vào hang phụ thuộc trực tiếp vào thủy triều: khi triều rất cao, vòm hang bị ngập và không vào được; khi triều thấp, đi qua rất dễ. Hãy hỏi thuyền trưởng về giờ có thể đi qua. Đừng cho khỉ hoang ăn để giữ tập tính tự nhiên của chúng.

  • Địa chỉ: Đảo Bồ Hòn, vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Đặc sản ẩm thực Hạ Long: 4 món nhất định phải thử

1. Chả mực Hạ Long

Niềm tự hào ẩm thực của Quảng Ninh, chả mực dùng mực mai (mực mai) tươi đánh bắt ngay trong vịnh. Thịt mực chắc được giã tay trong cối đá - không xay máy - để giữ độ giòn dai. Nêm tiêu đen và tỏi, chả được rán vàng ruộm. Người ta ăn chả nóng hổi với bánh cuốn (bánh cuốn) hoặc xôi (xôi).

2. Bún bề bề

Món bún này tôn vinh bề bề có thịt ngọt, đậm vị biển. Bề bề được bóc vỏ rồi xếp lên những sợi bún mềm (bún). Nước dùng trong, thơm được ninh từ xương cá, cà chua chín và tôm khô nhỏ. Ăn kèm đậu phụ rán, chả cá và hành lá, bát bún chua nhẹ được thêm chút nước quất và ớt xanh.

3. Sá sùng xào tỏi

Món quý được khai thác lúc triều xuống trên các bãi cát đảo Quan Lạn, sá sùng nổi tiếng giàu axit amin, mang vị ngọt umami rất rõ. Sá sùng tươi được làm sạch kỹ rồi xào nhanh trên chảo lửa lớn với tỏi đập, cần tây và tiêu đen. Thịt giòn, ngọt nước và thơm tinh tế.

4. Bánh đa cua ghẹ và cá đá

Món ăn bình dân của các bến cảng trong vịnh, dùng bánh đa, loại bánh gạo dẹt màu hổ phách. Bát bánh đầy thịt ghẹ xé, cá đá rán, tôm tươi và rau muống chần. Nước dùng nóng, chua nhẹ vị me và cà chua tươi, là một bát hương vị biển đậm đà, ấm lòng.

Khi nào nên đi Hạ Long?

Khí hậu vịnh Hạ Long theo nhịp bốn mùa nhiệt đới của miền Bắc Việt Nam. Có hai giai đoạn đặc biệt nên chọn để du ngoạn và khám phá:

  • Mùa xuân (tháng Ba đến tháng Năm): Thời tiết ôn hòa, khô ráo, nhiều nắng (20 °C đến 28 °C), rất hợp chèo kayak, tắm biển và thăm hang khi biển lặng.

  • Mùa thu (tháng Chín đến tháng Mười Một): Mùa đẹp nhất cho du thuyền. Trời xanh trong, không khí khô với gió nhẹ, nhiệt độ rất dễ chịu (22 °C đến 26 °C).

Từ tháng Mười Hai đến tháng Hai là mùa đông, trời se lạnh (12 °C đến 18 °C) và có sương mù tạo vẻ huyền ảo nhưng hạn chế tầm nhìn. Tháng Bảy và tháng Tám có những đợt mưa lớn và nguy cơ bão nhiệt đới, có thể tạm dừng cấp phép cho tàu du lịch.

Đắm mình giữa vịnh Bắc Bộ huyền ảo

Nối thẳng với Hà Nội bằng đường cao tốc hiện đại (khoảng 2 giờ đến 2 giờ 30), vịnh Hạ Long là chặng ngoạn mục của mọi hành trình Việt Nam. Dù là một đêm trên chiếc du thuyền truyền thống giữa những đảo đá, chèo kayak vào sự tĩnh lặng của hang Luồn hay thưởng thức chả mực trên bến cảng Bãi Cháy, kiệt tác thiên nhiên này mang đến một khung cảnh hùng vĩ, khó quên giữa lòng di sản Việt Nam.